autismogalicia.org

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
  • Español
  • Galician (Galego)

ENTREVISTA á DOCENTE MARLENE HORNA CASTIÑEIRAS

Correo-e Imprimir PDF

 

A Federación Autismo Galicia leva a cabo entre outras accións Programas de Información e Formación tanto a profesionáis como a familias das persoas con Trastorno do Espectro do Autismo (TEA) para dar resposta ás necesidades que ou seu contexto manifesta.

 

Unha das prioridades estratéxicas é a formación dirixida tanto a profesionais das entidades asociadas, como a profesionais externos. Contamos cunha gran demanda formativa de profesionais do ámbito educativo para dar resposta ás súas crecentes necesidades de atención ás persoas con Trastorno do Espectro Autista.

Dentro deste marco desenvólvese a II EDICIÓN DE PROGRAMA FORMATIVO SOBRE ÁMBITO EDUCATIVO E TEA que inclúe tres cursos sobre “Apoios visuais como ferramenta de intervención nos trastornos do espectro do autismo”, “Habilidades sociais en persoas con trastorno do espectro do autismo” e “Intervención sobre as condutas inadecuadas en persoas con TEA: O Apoio Condutual positivo”

 

Estes cursos son impartidos por Marlene Horna Castiñeiras, Licenciada en Psicoloxía, Diploma de Estudos Avanzados e Master en Atención Temperá. Conta con máis de 20 anos de experiencia non ámbito dous Trastornos do Espectro do Autismo. Posúe ampla experiencia como docente, adquirida en numerosos cursos promovidos por diversas institucións, universidades e asociacións. Na actualidade traballa de forma autónoma en contornas naturais e na Asociación BATA.

 

Cales consideras son ás cualidades ideais do docente do alumno con tea?


O factor crave é que o profesor sexa capaz de poñerse no lugar do seu alumno, que se poña nos seus zapatos, e a partir de aí apóielle como a calquera de nós gustaríanos que o fixesen. Por exemplo, se eu non se algo ou meto a pata gustaríame que mo reprochasen?, que me gritasen?,que me castigasen?…, ou que me ensinasen como facelo mellor a próxima vez?. Ter este tipo de preguntas sempre en mente é unha boa referencia.

Ademais da empatía, o profesor debe contemplar as diferenzas humanas como un valor e non como un defecto, crer no dereito dese neno para crecer, valorar o esforzo continuo deben realizar desde que se levantan, e ter presente que a forma en que se relacione con ese alumno constituirá o modelo de referencia para os seus compañeiros, xa sexa para ben ou para mal. Debe saber, ademais, que todas as persoas poden aprender sempre que se lle presten os apoios adecuados e, para iso, o docente deberá formarse.

Formarse para descubrir a mellor maneira en que o seu alumno aprende e garantir o seu benestar emocional, e para poder gozar da marabillosa experiencia que isto supón e minimizar os sentimentos de frustración que sen dúbida, en ocasións, puidese sentir. É fundamental, ademais, que fomente na súa clase a solidariedade e o traballo cooperativo e non a competitividade; que saiba traballar en equipo con outros compañeiros da súa comunidade educativa, coa familia do alumno e con outros profesionais externos; que sexa humilde, xa que nunca sabemos o suficiente; flexible para adaptarse á idiosincrasia dos seus alumnos; optimista e con bo humor para gozar do camiño e sacar forzas cando fraquee.

 

Algunhas solucións prácticas para anticiparnos a problemas de conduta na aula?

 

Ante todo é importante desligar os problemas de conduta do autismo pois non son algo intrínseco a este, e non caer en prexuízos baseados en modelos erróneos xa superados. Si é verdade, con todo, que algunhas persoas do espectro autista poden ser máis vulnerables a sufrilos como consecuencia da maneira diferente que (polo seu cableado neuronal) perciben e comprenden o mundo, polas súas dificultades en comunicación, a súa ansiedade, a falta de comprensión e apoios que sofren, etc. que provoca que, frecuentemente, este mundo convértase en algo abafador que lles supera e ese malestar desemboque en comportamentos contextualmente inadecuados.

Sempre que un alumno presente comportamentos inadecuados debemos preguntarnos o por que, porque sempre hai un motivo que, coma se fósemos detectives, debemos tratar de descubrir para poder axudarlles xa que actuariamos igual se rompe a ficha porque está a ter unha dor de moas tremendo, que se o fai porque está aburrido de que todos os días poñámoslle a mesma ficha?. Para axudar á persoa para evitar condutas inadecuadas o importante son os motivos, non tanto a forma en que expresa ese malestar. E neste sentido, primeiro hai que descartar problemas físicos ou orgánicos, valorar se se debe a alteracións sensoriais na súa percepción dos estímulos do seu ao redor, ou se se debe a outros factores da contorna física ou social ( p.e.a forma en como lle damos as instrucións), ou se é pola falta de habilidades de comunicación ou doutro tipo, ou por varios motivos á vez.

E a partir de aí poderemos realizar entón a verdadeira intervención en problemas de conduta solucionando problemas de saúde; creando “contornas amigables” que lles protexan tamén de estímulos sensoriais que lles fan dano; ensinándolle habilidades para pedir axuda, un descanso ou a dicir “non”, a tolerar a frustración, a ser capaz de esperar, a expresar as súas preocupacións, emocións e desexos; a preguntar cousas para sentirse máis seguro; enriquecendo as súas vidas, etc. Esta é a verdadeira forma de previr condutas inadecuadas.

 

 

Que teriamos que ter en conta para adaptar a contorna da aula?

 

Facer que esa aula e as persoas que nela están sexan comprensibles para o neno, especialmente en nenos sen linguaxe pero tamén nos que teñen linguaxe oral.

Que saiba que é o que espera del en cada lugar e actividade, onde vai estar en cada momento, que vai ter que facer, a quen e como pode pedir axuda, cando vai poder descansar, que se teñan en conta os seus gustos e intereses, oportunidades para elixir, que se lles ensine explicitamente todo o “ curriculum oculto” das escolas, que os ensinos se axusten ao seu nivel de comprensión, que se aproveiten os seus puntos fortes, que se promovan e faciliten as relacións cos seus compañeiros, sentirse seguro sen medos nin tensións, etc.

Nada que non necesitemos todos, o que cambiaría sería a forma de facelo que se basearía en información visual, explícita, concreta, en ofrecerlle moitas experiencias de vida e oportunidades para practicar, e proporcionarlle unha chea de explicacións adaptadas ao desenvolvemento do neno sobre como funciona este mundo e as mentes das persoas.


Cal é o cambio máis importante que tería que dar a educación para mellorar a atención ao alumno con tea?

 

Que se respecte e valore a diversidade en xeral que existe na nosa sociedade, cada vez máis plural. Un valor do que todos podemos aprender e que fai a todo o que sabe apreciala mellores cidadáns do presente e do futuro. Fai falta acabar de entender, ademais, que as adaptacións e apoios que deben ofrecerse a estes nenos non son un privilexio, senón un dereito que teñen persoas que están en desvantaxe nesta sociedade e que os necesitan para poder estar en igualdade de condicións que os seus compañeiros.

Ninguén tacha de privilexio o que un neno en cadeira de rodas suba polo ascensor do colexio porque é o seu dereito, con todo, seguimos cuestionando moitos dos dereitos de nenos do espectro autista, TDAH, TEL, etc. simplemente porque, na maioría de casos, non hai nada físico que nos lembre a súa desvantaxe.E para garantir o exercicio real dese dereito, ademais dese cambio nas mentalidades, fan falta recursos, tanto formativos como humanos. A comunidade educativa necesita máis axudas para afrontar o reto da diversidade


Un libro que nos recomendarías?

 

“Seres humanos únicos, una forma diferente de ver el autismo”, de Barry Prizant.

Este sitio utiliza cookies para mellorar a experiencia do usuario. Se non cambia a configuración do seu navegador, Vostede acepta o seu uso. + INFO.